Przejdź do treści
Instytut Nowej EuropyInstytut Nowej Europy
Europa Środkowa

Wszystko jest wojną.
Rosyjskie działania hybrydowe wobec państw Trójmorza

Jan Starosta/10 grudnia 2024
Wszystko jest wojną. Rosyjskie działania hybrydowe wobec państw Trójmorza

Koncepcja działań hybrydowych jest znana człowiekowi od początku wojen. Jednak w ostatnich latach narosła na popularności w związku z publikacją najpierw chińskich pułkowników w 1999 roku o tytule „Unrestricted Warfare”, a potem, w 2005 roku, oficjele armii US opublikowali tekst pt. „Rise of Hybrid Wars”. Kulminacją i przykładem z realnego życia jak taką wojnę się toczy, była rosyjska aneksja Krymu w 2014 roku.

Samej koncepcji zarzuca się brak klarowności, ogólnej definicji oraz bycie „buzzwordem”. W ostatnich latach rosyjski ekspansjonizm stwarza zagrożenie wobec państw Trójmorza. Poza bezpośrednim zagrożeniem wojną należy wyszczególnić działania hybrydowe oraz w szarej strefie. Jest to plejada zagrożeń trudna do zidentyfikowania oraz przeciwdziałania, często obejmującą działania mające na celu destabilizację infrastruktury krytycznej wraz z jej systemami informacyjnymi, negatywny wpływ na społeczeństwo, podważanie zaufania do instytucji publicznych, ataki cybernetyczne oraz pogłębianie podziałów społecznych.

Obecnie następuje przedefiniowanie samego pojęcia bezpieczeństwa, postrzeganego dotąd jako element sfery militarnej, na rzecz miękkiego wymiaru tego zjawiska uwzględniającego wymiar kulturowy, religijny, społeczny, ekologiczny, humanitarny, infrastrukturalny oraz technologiczny. Samo precyzyjne zdefiniowanie działań hybrydowych nie jest proste, jednakże biorąc pod uwagę strategię prowadzenia konfliktu, oznacza to pewną kombinację wojny symetrycznej i asymetrycznej.

Europejska Służba Działań Zewnętrznych definiuje zagrożenie hybrydowe jako „połączenie działań konwencjonalnych i niekonwencjonalnych, stosowanych w skoordynowany sposób przez aktorów państwowych i niepaństwowych, ukierunkowanych na osiągnięcie celów politycznych”

Udostępnij
Jan Starosta

Autor

Jan Starosta

Analityk

Analityk w Instytucie Nowej Europy. W latach 2023-2026 kierownik Biura Projektów. Absolwent kierunku Metody Ilościowe w Ekonomii i Systemy Informacyjne w Szkole Głównej Handlowej w Warszawie. Studiował również na Uniwersytecie Warszawskim (II stopień) oraz Universidade de Coimbra (Erasmus+) w Portugalii. Jest członkiem Towarzystwa Ekonomistów Polskich oraz Forum Młodych Dyplomatów. W 2024 roku został laureatem konkursu Young Experts Day. Doświadczenie zdobywał m.in. podczas pracy jako młodszy ekonomista w Instytucie Finansów Publicznych oraz stażu w Polskim Instytucie Spraw Międzynarodowych (PISM). Był także stypendystą programu The Fund for American Studies (TFAS), w ramach którego odbył staż w Waszyngtonie w Victims of Communism Memorial Foundation oraz uczestniczył w zajęciach akademickich na George Mason University. Jego zainteresowania badawcze koncentrują się na bezpieczeństwie międzynarodowym, relacjach NATO–Rosja, sprawach wojskowych oraz ekonomice zbrojeń.