02.07. Wizyta ministra spraw zagranicznych ChRL Wanga Yi w Danii
Chiński minister spraw zagranicznych Wang Yi 2 lipca odwiedził Danię na zaproszenie swojego duńskiego odpowiednika. Dwudniowa wizyta była pierwszym przystankiem chińskiego polityka podczas wizyty w krajach nordyckich. W trakcie rozmowy z ministrem spraw zagranicznych Larsem Lokke Rasmussen Wang wyraził nadzieję, że Dania odegra konstruktywną rolę w promowaniu stabilnego rozwoju stosunków pomiędzy Chinami oraz UE.
Minister oświadczył ponadto, że Chiny są gotowe do utrzymania kontaktów na wysokim szczeblu i zacieśnienia współpracy w różnych sektorach. Strona duńska także wyraziła gotowość do współpracy z Chinami w wielu obszarach, jak i potwierdziła zaangażowanie w politykę jednych Chin. Oprócz oficjalnego spotkania wizyta obejmowała również spacer po kopenhaskich Ogrodach Tivoli, jednym z najbardziej znanych miejsc w mieście, łącząc w ten sposób kulturę z dyplomacją.
Rozmowy na temat współpracy koncentrowały się na sektorach, w których obie strony dostrzegają najmniejsze tarcia, m.in. zielony rozwój, innowacje naukowe, współpraca w zakresie opieki zdrowotnej i wymiana edukacyjna. Z racji tego, iż Dania posiada wieloletnie doświadczenie w energetyce wiatrowej i polityce klimatycznej, zaś Chiny odgrywają ważną rolę w technologiach odnawialnych, czystej produkcji i globalnej transformacji energetycznej, Wang zaproponował rozpoczęcie dyskusji na temat ekologii.
Oba kraje współpracują już w zakresie zielonej energii i projektów odnawialnych, w tym czystych technologii, efektywności energetycznej i zrównoważonego rozwoju. Poruszono również tematykę handlu i inwestycji, a obie strony rozważały sposoby wspierania stabilnych więzi gospodarczych i poszukiwania nowych możliwości. Warto podkreślić, że niedawne chińskie przepisy dotyczące inwestycji zagranicznych, które dają Pekinowi nowe narzędzia do badania barier handlowych i podejmowania działań odwetowych wobec państw blokujących chińskich inwestorów zagranicznych, rzucają cień na dyskusje, choć nie zostały bezpośrednio wymienione w publicznych oświadczeniach żadnej ze stron.
Dla Chin Dania jest ważnym partnerem w Europie Północnej, zaś dla Danii Chiny pozostają kluczowym globalnym graczem w handlu, innowacjach i zielonej transformacji. Wang zauważył, że stosunki dwustronne cieszą się obecnie solidnym i stabilnym rozwojem. Chiny są największym partnerem handlowym Danii w Azji, a współpraca gospodarcza i handlowa między tymi dwoma krajami przynosi owocne rezultaty na przestrzeni lat.
Polityk wyraził również nadzieję, że duńskie przedsiębiorstwa będą nadal inwestować w Chinach, a Dania zapewni otwarte, uczciwe i przewidywalne środowisko biznesowe dla chińskich przedsiębiorstw inwestujących i działających w Danii. Chiński minister zwrócił uwagę, że obecna sytuacja międzynarodowa jest pełna chaosu. Zarówno Chiny, jak i Dania są członkami Rady Bezpieczeństwa ONZ, opowiadają się za multilateralizmem i międzynarodowymi rządami prawa oraz są zwolennikami tego, aby ONZ odgrywała kluczową rolę w sprawach międzynarodowych.
Obie strony powinny – zdaniem reprezentant ChRL – zintensyfikować wielostronną komunikację i koordynację, wspierać rozwój bardziej sprawiedliwego i rozsądnego globalnego systemu zarządzania, sprzeciwiać się wszelkim jednostronnym i zastraszającym praktykom oraz nie pozwolić, aby społeczność międzynarodowa powróciła do „prawa dżungli”. Chiny i Dania wspólnie przyczyniają się do utrzymania pokoju i stabilności na świecie oraz przyspieszenia globalnego rozwoju i dobrobytu, są partnerami, a nie rywalami, a współpraca powinna stanowić fundamentalną podbudowę i główny nurt stosunków chińsko-unijnych.
Wizyta była dla stron szansą na wzmocnienie istniejących więzi, poszukiwanie sposobów na zacieśnienie współpracy, wzmocnienie dialogu i przełożenie wspólnych priorytetów na praktyczne rezultaty. Warto także wspomnieć historię relacji obu stron. Dania była pierwszym krajem nordyckim, który nawiązał kompleksowe partnerstwo strategiczne z Chinami, i pierwszym, który zbudował dwustronny mechanizm współpracy w zakresie zielonej transformacji.
Kraje obchodzą również w tym roku 75-lecie stosunków dyplomatycznych. Wang przypomniał, że królowa Małgorzata II była pierwszą zachodnią głową państwa, która odwiedziła Chiny po reformach i otwarciu, co miało być sygnałem trwałości relacji, które są jednak obecnie wystawiane na próbę.
Dania – podobnie zresztą jak pozostałe kraje nordyckie – jako mała, otwarta gospodarka z dużym udziałem globalnych łańcuchów dostaw, położona w pobliżu wód arktycznych, gdzie rośnie aktywność Chin i Rosji, nie jest przychylna wobec Pekinu. Wang w trakcie spotkania wzywał do utrzymania centralnej roli ONZ i międzynarodowych rządów prawa. Relacje UE-Chiny są pod znaczną presją, zaś podróż Wanga po krajach nordyckich można odczytywać jako chęć sprawdzenia, czy istnieje nowe otwarcie dyplomatyczne, w którym Europa będzie bardziej zdolna do wspólnego działania niż dotychczas.
Jednakże spory handlowe nie zostały rozstrzygnięte, a bariery inwestycyjne, które doprowadziły do wprowadzenia przez Chiny nowych przepisów dotyczących inwestycji zagranicznych, nadal istnieją. Podczas spotkania nie podjęto żadnych zobowiązań, a gotowość Danii do dyskusji na temat współpracy w zakresie ekologicznego transportu morskiego i opieki zdrowotnej wydaje się być niewystarczająca dla poprawy relacji.
03.07. Wizyta ministra spraw zagranicznych ChRL Wanga Yi w Szwecji
Na zaproszenie szwedzkiej minister spraw zagranicznych Marii Malmer Stenergård, minister spraw zagranicznych ChRL Wang Yi odwiedził Szwecję w dniach 3-5 lipca. Warto podkreślić, że była to pierwsza wizyta chińskiego ministra spraw zagranicznych w tym państwie od 22 lat, postrzegana jako znaczący krok w kierunku odbudowy relacji po latach napięć, związanych m.in. z zatrzymaniem obywatela Szwecji Gui Minhaia w Chinach, decyzją dotyczącą firmy Huawei w sprawie sieci 5G, jak i szerszymi obawami Europy dotyczącymi chińskich praktyk handlowych i polityki bezpieczeństwa.
Podczas wizyty minister Wang spotkał się z premierem Szwecji Ulfem Kristerssonem oraz przeprowadził rozmowy z minister spraw zagranicznych Szwecji Marią Malmer Stenergård. Spotkał się również z przewodniczącym zarządu Investor AB Jacobem Wallenbergiem.
W sobotę 4 lipca miało miejsce spotkanie ministrów spraw zagranicznych Malmer Stenergard i Wangiem. Rozmowa poświęcona była głównie bieżącym kwestiom będącym przedmiotem zainteresowania obu stron, w tym m.in. stosunkom handlowym między UE a Chinami. Malmer Stenergard podkreśliła, że ważne jest, aby Szwecja prowadziła dialog z Chinami, zaś obie strony wznowiły wymianę wizyt między krajami, co umożliwi poruszanie kwestii dwustronnych, istotnych dla Szwecji, takich jak polityka handlowa i bezpieczeństwa. Jednocześnie Szwecja zapowiedziała, że będzie nadal poruszać trudne tematy, w tym spory handlowe, kwestie bezpieczeństwa i indywidualne przypadki naruszenia praw człowieka.
Rozmowa dotyczyła również konfliktu na Ukrainie. Wang wezwał do odbudowy wzajemnego zaufania, argumentując, że dekady współpracy przyniosły korzyści obu krajom, zaś potencjalne spory należy rozwiązywać poprzez dialog, a nie konfrontację. Chiny zachęciły również Szwecję do wspierania bardziej stabilnych relacji UE–ChRL. Poruszono ponadto tematykę więzi gospodarczych.
Wiele firm szwedzkich działa w Chinach, co sprawia, że Szwecja pomimo różnic politycznych jest zainteresowana relacjami handlowymi i inwestycyjnymi. Wizyta wydaje się być próbą ostrożnego ocieplenia w stosunkach szwedzko-chińskich. Żadna ze stron nie zasygnalizowała znaczącej zmiany w polityce, ale obie wyraziły chęć utrzymania regularnego dialogu dyplomatycznego, jednocześnie utrzymując swoje zdanie w kwestiach takich jak handel, bezpieczeństwo i prawa człowieka.
Istotnym punktem wizyty chińskiego ministra w Szwecji było również spotkanie ze szwedzkim premierem. Kristersson poprosił Wanga o przekazanie chińskim przywódcom najserdeczniejszych życzeń, zaznaczając, że Szwecja i Chiny, a także ich narody, cieszą się długą historią przyjaznej wymiany. Szwecja podkreśliła, że podziwia chińską kulturę i jej ducha innowacyjności oraz docenia niezwykłe osiągnięcia Chin w zakresie rozwoju, jak i poparła politykę jednych Chin i gotowość do zacieśniania dialogu, poszerzania konsensusu oraz rozwijania współpracy z Chinami w różnych dziedzinach.
Szwecja wspiera również Europę i Chiny w zacieśnianiu dialogu i właściwym rozwiązywaniu sporów. Wang przekazał premierowi Kristerssonowi pozdrowienia od chińskich przywódców, zaznaczając, że wymiana między Chinami a Szwecją sięga czasów starożytnego Jedwabnego Szlaku. Chiński minister podkreślił również, że Szwecja była jednym z pierwszych państw zachodnich, które nawiązało stosunki dyplomatyczne z Chińską Republiką Ludową, demonstrując swoją niezależność i strategiczną wizję, a jednocześnie dając przykład społeczności międzynarodowej.
Zwrócił jednak uwagę na trudności, jakie relacje chińsko-szwedzkie napotkały w ostatnich latach, a także istotność wzmocnienia dialogu, pogłębienia zrozumienia i wzajemnego zaufania obu stron. Wang stwierdził, że Komunistyczna Partia Chin zwalczyła w Chinach problem skrajnego ubóstwa, jak i umożliwiła wejście na drogę modernizacji, co stanowi wielkie osiągnięcie w rozwoju i postępie całej ludzkości, jak i sprawia, że KPCh cieszy się poparciem narodu chińskiego i utrzymuje ciągłość oraz stabilność w polityce wewnętrznej i zagranicznej, zapewniając światu tak bardzo potrzebną pewność.
Podkreślił także zaangażowanie Chin w pokojowy rozwój i bezpieczeństwo. Chiny zdecydowanie opowiadają się za multilateralizmem i wolnym handlem oraz wspierają wszystkie kraje, w tym dla Szwecji, w dążeniu do ścieżek rozwoju odpowiadających ich własnym uwarunkowaniom narodowym. Chiny wyrażają gotowość zacieśniania wymiany handlowej ze Szwecją na wszystkich poziomach, wykorzystując uzupełniające się mocne strony, promując korzystną dla obu stron współpracę i ukierunkowując stosunki dwustronne na solidne, stabilne i zrównoważone tory.
Chiny oczekują również, że Szwecja odegra konstruktywną rolę w promowaniu relacji chińsko-europejskich.
Jako obszar szczególnego zainteresowania w kontekście współpracy chińsko-szwedzkiej Pekin wskazał zielone innowacje. Jako obszar o największym potencjale wzrostu we współpracy chińsko-szwedzkiej są one ważnym motorem napędowym rozwoju obu krajów, a także elementem definiującym współpracę dwustronną. W obliczu nowej fali rewolucji naukowej i technologicznej oraz transformacji przemysłowej, oba kraje powinny według ChRL zacieśnić współpracę w obszarach takich jak innowacje naukowe i technologiczne, zielona transformacja oraz gospodarka o obiegu zamkniętym. Wspólne działania mają na celu sprostanie globalnym wyzwaniom oraz zapewnienie obu narodom większych możliwości rozwoju.
Wang skomentował również stanowisko Chin w sprawie konfliktu na Ukrainie, podkreślając, iż Chiny zawsze aktywnie promowały rozmowy pokojowe, a także nie wywołały kryzysu ani nie są jego stroną, zaś narracja o udzielaniu przez Chiny wsparcia militarnego Rosji jest fałszywa.
Wizyta Wanga była więc próbą ostrożnego ocieplenia relacji i powrotu do dialogu dyplomatycznego po latach napięć. Choć obie strony utrzymały odmienne zdania w kwestiach bezpieczeństwa, handlu i praw człowieka, zadeklarowały chęć współpracy gospodarczej, ze szczególnym uwzględnieniem zielonych innowacji.
05.07. Wizyta ministra spraw zagranicznych ChRL Wanga Yi w Finlandii
Chiński minister spraw zagranicznych Wang Yi 5 lipca odwiedził Finlandię w ramach swojej podróży po krajach nordyckich. Poprzednia wizyta chińskiego ministra spraw zagranicznych w tym kraju miała miejsce w 2004 roku. Spotkanie Wanga z minister spraw zagranicznych Eliną Valtonen w Helsinkach w niedzielne popołudnie poprzedziło spotkanie z fińskim prezydentem. Wieczorem Wang udał się do Naantali w południowo-zachodniej Finlandii, aby przeprowadzić rozmowy ze Alexandrem Stubbem w jego oficjalnej letniej rezydencji Kultaranta. Rozmowa ministrów spraw zagranicznych dotyczyła przede wszystkim wojny na Ukrainie oraz stosunków UE-Chiny.
Na konferencji prasowej podsumowującej spotkanie Valtonen określiła rozmowy jako udane. Powiedziała, że przekazała Wangowi fiński pogląd na obecną sytuację w kwestii rosyjskiej agresji przeciwko Ukrainie, wskazując, iż wsparcie Chin dla Rosji nie przyczynia się do zakończenia wojny. Podkreśliła również, że według niej przekaz o wsparciu Chin dla rosyjskiej inwazji jest w Państwie Środka odbierany oraz ma ogromne znaczenie.
Mimo że oficjalnie chińskie władze starają się zachować neutralne stanowisko wobec wojny, w praktyce są kluczowym sojusznikiem Rosji. Fińska minister podziękowała jednak Chinom za oświadczenia, że wojna nie może eskalować. Według fińskiego rządu dyskusje obejmowały również stosunki fińsko-chińskie, stosunki UE-Chiny oraz kwestie bezpieczeństwa międzynarodowego.
W programie spotkania znalazła się również współpraca gospodarcza, odzwierciedlająca wagę, jaką oba kraje przywiązują do stabilnego dialogu i regularnych kontaktów dyplomatycznych. Chiny są jednym z największych partnerów handlowych Finlandii spoza Europy, a fińskie firmy nadal działają w różnych sektorach, takich jak technologie leśne, czysta energia, telekomunikacja, edukacja i zaawansowana produkcja.
Nacisk położony podczas tej wizyty na zieloną transformację i sztuczną inteligencję wskazuje na sektory, w których współpraca ma się rozwijać w nadchodzących latach. Valtonen dodała również, że Finlandia wysoko ceni wizję przewodniczącego Xi Jinpinga, zgodnie z którą „krystalicznie czyste wody i bujne góry stanowią bezcenne bogactwo”, i jest gotowa dalej wykorzystywać potencjał współpracy z Chinami w zakresie ekologicznego i niskoemisyjnego rozwoju, handlu i inwestycji, opieki zdrowotnej, gospodarki cyfrowej oraz z zakresu przeciwdziałania zmianom klimatycznym.
Kolejnym etapem wizyty chińskiego dyplomaty w Finlandii było spotkanie z prezydentem tego kraju. Stubb poprosił Wanga o przekazanie życzeń Xi, dodając, że ponad rok temu odwiedził Chiny i odbył z chińskim przywódcą udane rozmowy, które pozostawiły po sobie pozytywne wrażenia. Podkreślił również, że od czasu nawiązania stosunków dyplomatycznych przez Finlandię i Chiny w 1950 roku, Chiny osiągnęły niezwykłe sukcesy i dokonały cudu rozwoju w wielu dziedzinach, w tym w polityce, gospodarce, stabilności społecznej i innowacjach technologicznych, a także wniosły cenny wkład w dzisiejszy świat w obliczu niestabilnej sytuacji międzynarodowej.
Stwierdził ponadto, że Finlandia oczekuje zacieśnienia kontaktów na wysokim szczeblu z Chinami, rozszerzenia współpracy w rozwijających się obszarach, takich jak zielona gospodarka i sztuczna inteligencja oraz współpracy w celu sprostania globalnym wyzwaniom.
Wang również przekazał prezydentowi Stubbowi pozdrowienia od Xi, nawiązując przy tym do wizyty państwowej przewodniczącego ChRL w Finlandii w 2017 roku z okazji stulecia niepodległości Finlandii. Podkreślił, że w ciągu ostatniego stulecia naród fiński osiągnął odrodzenie i rozwój oraz porównał je do sytuacji w ChRL, gdzie Komunistyczna Partia Chin, przewodząc narodowi chińskiemu, przyczyniła się do szybkiego wzrostu gospodarczego i długotrwałej stabilności społecznej, a obecnie wspiera chińską modernizację pod każdym względem poprzez wysokiej jakości rozwój.
Dodał, iż obecnie świat stoi w obliczu zmian i zawirowań, w którym Chiny będą siłą pokoju, stabilności i rozwoju. Pekin wyraził również gotowość podtrzymywania partnerstwa z Finlandią.
Chociaż nadal istnieją rozbieżności w niektórych kwestiach międzynarodowych pomiędzy stronami, rozmowy wskazują na większy nacisk na podtrzymywanie dialogu, utrzymywanie więzi gospodarczych i identyfikowanie obszarów, w których współpraca służy wspólnym interesom. Dla Pekinu Finlandia jest ważnym partnerem w Europie Północnej, posiadającym ogromne doświadczenie w dziedzinie technologii, edukacji, zrównoważonego rozwoju i innowacji.
Dla Finlandii dalsza współpraca z Chinami stwarza możliwości rozwoju w nowoczesnych branżach i dostępu do jednego z największych rynków świata. Wizyta zakończyła się wyrażeniem przez obie strony poparcia dla dalszej wymiany i pogłębionej kooperacji między rządami, przedsiębiorstwami i sektorami badań. Wizyta Wanga w Finlandii potwierdza, że mimo różnic zdań w wielu kwestiach, oba kraje dążą do utrzymania stabilnych relacji dyplomatycznych i pragmatycznej współpracy gospodarczej, zwłaszcza w obszarze zielonej technologii.
Rozmowy pokazały, że dialog jest traktowany priorytetowo względem sporów politycznych.
8.07. Nowy premier Litwy zapowiada normalizację stosunków z Chinami
8 lipca bieżącego roku wybrany 30 czerwca na urząd premiera Litwy Mindaugas Sinkevičius (stanowisko objął oficjalnie 14 lipca) wygłosił swoje expose przed litewskim parlamentem, w którym wyłożył swoje założenia programowe dotyczące polityki wewnętrznej, jak i zewnętrznej. Z punktu widzenia „Przeglądu” najistotniejsze są wątki związane z Chińską Republiką Ludową i takie się również w agendzie nowego premiera znalazły.
Wątek był dokładnie jeden i dotyczył on normalizacji stosunków dyplomatycznych na linii Wilno-Pekin. Dokładny zapis w powyższej sprawie można odnaleźć w Uchwale Sejmu Republiki Litewskiej w sprawie programu Dwudziestego Pierwszego Rządu Republiki Litewskiej. W rozdziale VI pod tytułem „Będziemy chronić ludność przed zagrożeniami zewnętrznymi” w punkcie 380 zapisano: „Znormalizujemy stosunki dyplomatyczne z Chinami, zapewniając taki sam poziom reprezentacji dyplomatycznej, jaki mają inne państwa członkowskie UE”.
O próbach normalizacji ze strony Litwy słyszy się już od zeszłego roku – do tego czasu nie udało się niczego poprawić w relacjach z Chińczykami, a rząd został zmieniony już po raz trzeci. Niemniej jednak tendencja pozostaje ta sama – koalicja rządząca, której przewodzi Litewska Partia Socjaldemokratyczna, za swój cel obrała sobie „powrót do normalności”, jeśli chodzi o stosunki z Pekinem, co spotyka się z głosami krytyki ze strony opozycji.
Podczas prezentacji programowej nowego rządu Žygimantas Pavilionis, reprezentant konserwatywnej formacji Związek Ojczyzny – Litewscy Chrześcijańscy Demokraci, zapytał Sinkevičiusa, dlaczego „nie widzi już w Chinach zagrożenia” oraz dlaczego „tak bardzo kocha Chiny”. Nowy premier Litwy odpowiedział mu: „Nie czuję ani miłości, ani niechęci do Chin”, po czym dodał już bardziej merytorycznie, odnosząc się do dwóch priorytetów polityki zagranicznej: „Pierwszym jest bezpieczeństwo; drugim, nie przyćmiewając pierwszego, jest współpraca gospodarcza – kwestie związane ze stosunkami dwustronnymi i handlem”.
Próby poprawy relacji z Chinami kontynentalnymi będą się wiązać przede wszystkim z pogorszeniem związków z Tajwanem. Chiny będą się domagać na każdym kroku poluźnienia stosunków litewsko-tajwańskich, zwłaszcza jeśli chodzi o nazewnictwo tajwańskiego przedstawicielstwa w stolicy Litwy, które stało się de facto zarzewiem konfliktu pomiędzy stronami. I w tym kontekście Sinkevičius stwierdził, że wierzy, iż relacje z Chinami można przywrócić bez zmiany tak zwanej „reprezentacji Tajwanu”.
Według niego litewskie MSZ „ma kilka opcji rozwiązania tej sytuacji”. Ze strony Chińskiej Republiki Ludowej można było usłyszeć głosy dystansu wobec zapowiedzi nowego premiera Litwy. Jian Junbo, dyrektor Centrum Stosunków Chińsko-Europejskich w Instytucie Studiów Międzynarodowych Uniwersytetu Fudan, wypowiedział się na ten temat w „Global Times”. Jego zdaniem „jeśli Litwa upiera się przy swoich niesłusznych posunięciach związanych z chińskim regionem Tajwanu, a jednocześnie oczekuje naprawy stosunków z Chinami, to pokazuje, że kraj ten nie zrozumiał, jak poważnie jego działania podważają podstawowe interesy Chin.
Nadal nie do końca rozumie naturę tego sporu i nie potrafi przyznać się do własnych błędów”. Upraszczając, w mniemaniu chińskiego eksperta Litwa powinna mniej dawać deklaracji, a więcej czynić faktycznych kroków w kierunku normalizacji – kroków odpowiadającym Pekinowi.
15.07. Były minister spraw zagranicznych Węgier Peter Szijjarto przechodzi do BYD
W połowie miesiąca były szef węgierskiej dyplomacji Peter Szijjarto ogłosił za pośrednictwem swojego profilu na Facebooku, że rezygnuje z mandatu poselskiego i przechodzi do sektora prywatnego – a dokładniej do chińskiego giganta motoryzacyjnego, jakim jest BYD. W swoim oświadczeniu stwierdził, że będzie pełnić funkcję „szefa grupy odpowiedzialnego za relacje zewnętrzne i rozwój nowych linii biznesowych”, nie podając jednak więcej szczegółów.
Szijjarto, jak i sam były premier Victor Orban, byli mocnymi zwolennikami zacieśniania relacji z Pekinem, zwłaszcza w zakresie handlowym i inwestycyjnym, czego wyrazem było chociażby umożliwienie Chińczykom wybudowania na terenie Węgier pierwszej europejskiej fabryki BYD (fabryka ma zostać oddana do użytku w czwartym kwartale bieżącego roku). Były szef MSZ Węgier od 2023 roku, kiedy to zapadła decyzja o budowie chińskiej fabryki motoryzacyjnej w Szeged, odgrywał kluczową rolę w czasie negocjacji pomiędzy rządem węgierskim a zarządem BYD.
Co więcej, określił ten projekt jako „jedną z największych inwestycji w historii węgierskiej gospodarki”, dodając przy tym, że ówczesny rząd miał dokonać finansowego wsparcie dla chińskiej spółki. Stąd też „zaszczytna oferta”, bo tak w swoim oświadczeniu Szijjarto określił ofertę pracy dla chińskiego BYD, nie powinna być finalnie zaskoczeniem.
Tego samego dnia oświadczenie Szijjarto skomentował obecny premier Węgier Peter Magyar za pośrednictwem platformy X. Napisał on, że „z perspektywy czasu może być teraz oczywiste nawet dla wyborców Fideszu, czyim interesom służył były minister spraw zagranicznych odsuniętego rządu Orbána w związku z wielobilionowymi inwestycjami w akumulatory i motoryzację”, sugerując w ten sposób działanie byłego szefa dyplomacji Węgier bardziej na rzecz interesu Pekinu niż Budapesztu.
20.07. Premier Węgier Peter Magyar zapowiedział śledztwo wobec Szijjarto i BYD
Decyzja byłego ministra spraw zagranicznych Węgier Petera Szijjarto albo przyczyniła się do podjęcia przez rząd Petera Magyara postępowania dochodzeniowego układu inwestycyjnego pomiędzy Węgrami a chińskim BYD, albo tylko przyspieszyła rozpoczęcie tego postępowania. Faktem jednakże jest, że 20 lipca węgierski premier ogłosił, że zostaną zbadane „wszystkie decyzje, negocjacje i zobowiązania państwa podjęte przez Pétera Szijjártó, które były związane z inwestycją w BYD Węgry”.
Oznacza to, że zostaną sprawdzone wszystkie dotacje, granty oraz ulgi podatkowe przeprowadzone w czasie rządów Victora Orbana. Magyar podkreślił, że niniejsze dochodzenie tyczyć się będzie nie tylko personalnie Szijjarto, lecz „jego roli, którą odegrał za poprzednich rządów, w ramach których odpowiedzialny był za przyciąganie zagranicznych inwestycji”.
Dodał następnie: „Zbadamy, kto podjął te decyzje, kto je przygotował, jakie ostrzeżenia zawodowe zignorowano i jak duże obciążenie pozostawiły one węgierskim podatnikom, pracownikom, lokalnym społecznościom i środowisku”.
Co więcej, według doniesień dziennika „South China Morning Post” już we wtorek, czyli 21 lipca, dzień po ogłoszeniu przez Magyara postępowania wobec BYD, w fabryce w Szeged pojawili się węgierscy inspektorzy. Celem inspekcji miała być weryfikacja dokumentów osób tam pracujących, tj. ich zezwoleń na pobyt, kart ubezpieczenia społecznego, umów i innych dokumentów prawnych. Dziennik dodał w tym zakresie, że biuro premiera jednakże nie odpowiedziało na wystosowaną prośbę o komentarz, czy wtorkowa inspekcja była faktycznie częścią omawianego dochodzenia.
Aczkolwiek z drugiej strony sama spółka zaprzeczyła, aby jakakolwiek inspekcja miała miejsce w jej węgierskiej placówce. Węgierski portal Világgazdaság otrzymał komentarz BYD w sprawie. Według informacji przekazanych przez chińskiego giganta „nie doszło do oficjalnego nalotu na plac budowy fabryki BYD w Szegedzie ani nie przeprowadzono kontroli pracowników. Na podstawie dostępnych nam informacji, twierdzenie zawarte w cytowanym raporcie [artykule „South China Morning Post] nie pokrywa się z rzeczywistością”.
21-23.07. Komisja Spraw Zagranicznych Parlamentu Europejskiego w Pekinie i Szanghaju
W dniach 21-23 lipca delegacja parlamentarnej Komisji Spraw Zagranicznych, pod przewodnictwem Davida McAllistera, odwiedziła Chiny, gdzie odbyła spotkania na wysokim szczeblu z chińskimi władzami. Wizyta obejmowała spotkania zarówno w Pekinie, jak i Szanghaju. Dyskusje koncentrowały się na relacjach UE-Chiny, ze szczególnym uwzględnieniem kwestii o strategicznym znaczeniu dla UE, w tym narastającej nierównowagi gospodarczej, rosyjskiej agresji na Ukrainę, sytuacji praw człowieka w Chinach oraz pokoju i stabilności w regionie Indo-Pacyfiku. Delegacja omówiła również obszary wspólnego zainteresowania, takie jak multilateralizm, międzynarodowe zdrowie publiczne i dyplomacja klimatyczna.
Pierwszego dnia wizyty delegacja spotkała się z ministrem spraw zagranicznych ChRL Wangiem Yi, który podczas rozmowy podkreślił rolę Komunistycznej Partii Chin w przewodzeniu narodowi chińskiemu w rozwoju gospodarczym, który przynosi stabilność społeczną. Podkreślił również, że Chiny przyspieszają obecnie zielony, niskoemisyjny i zrównoważony rozwój oraz przeprowadzają modernizację we wszystkich dziedzinach, a chińskie doświadczenie zostało docenione i poparte przez coraz więcej krajów, wzmacniając przy tym stabilność i pokój oraz gwarantując dobrobyt i rozwój, przynosząc korzyści mieszkańcom wszystkich krajów na świecie.
Chiński minister wskazał, że Parlament Europejski wywiera istotny wpływ na politykę zagraniczną UE oraz wyraził nadzieję, że delegacja wzmocni wymianę z przedstawicielami różnych sektorów w Chinach, pozwoli lepiej zrozumieć realne, wielowymiarowe i stale rozwijające się Chiny, zachęci stronę europejską do racjonalnego i obiektywnego postrzegania Chin, przyjęcia pozytywnej i właściwej polityki, a także przyczyni się do stabilnego i zrównoważonego rozwoju relacji chińsko-europejskich.
Wang podkreślił, że zarówno historia, jak i rzeczywistość dowodzą, że Chiny i Europa są partnerami, a nie rywalami. Obie strony podzielają podobne stanowiska w wielu ważnych kwestiach, takich jak utrzymanie multilateralizmu oraz wspieranie wolnego handlu i ONZ, a także posiadają wspólne interesy. Obie strony powinny pozostać wierne idei partnerstwa, wspólnie rozwiązywać problemy, unikać upolityczniania kwestii gospodarczych i handlowych, promować długoterminową i dynamiczną równowagę w handlu chińsko-europejskim oraz działać na rzecz długoterminowego, stabilnego rozwoju stosunków chińsko-europejskich.
Chiny są gotowe do wzmocnienia współpracy z Europą w sprawach globalnych, promowania równego i uporządkowanego świata wielobiegunowego oraz powszechnie korzystnej i inkluzywnej globalizacji gospodarczej, a także wnoszenia pozytywnego wkładu w pokój, stabilność i dobrobyt na świecie. Wang przedstawił również stanowisko Chin w takich kwestiach, jak nierównowaga handlowa, kryzys na Ukrainie, prawa człowieka i sztuczna inteligencja
Strona europejska oświadczyła, że UE wysoko ceni swoje relacje z Chinami, podziwia ich ogromne osiągnięcia rozwojowe i sprzeciwia się idei decouplingu. Europa z zadowoleniem przyjmuje wznowienie wymiany między organami ustawodawczymi obu stron i jest gotowa do zacieśnienia kontaktów i dialogu z Chinami w celu pogłębienia współpracy, a tym samym wspierania zrównoważonego i stabilnego rozwoju relacji europejsko-chińskich.
Rola Chin jest kluczowa w wielu ważnych kwestiach współczesnego świata, w szczególności w takich obszarach, jak promowanie zielonego rozwoju i przeciwdziałanie zmianom klimatu. Wizyta delegacji UE była próbą podtrzymania dialogu i złagodzenia napięć z Pekinem. Podczas gdy Chiny dążyły do przedstawienia relacji jako partnerstwa i apelowały o odpolitycznienie handlu, strona europejska kładła nacisk na trudne tematy, takie jak wojna w Ukrainie, deficyt handlowy i prawa człowieka.
Mimo deklaracji współpracy w kwestiach klimatycznych, wizyta potwierdziła, że relacje UE–Chiny pozostają pragmatyczne, lecz zdystansowane.
23.07. UE dodaje na listę sankcyjną kolejne chińskie podmioty wspierające Rosję w wojnie przeciwko Ukrainie
23 lipca Komisja Europejska opublikowała swoją decyzję dotyczącą wprowadzenia kolejnego, 21. pakietu sankcji przeciwko Federacji Rosyjskiej w związku z jej agresją na Ukrainie. Zgodnie z oficjalnym komunikatem Komisji „pakiet obejmuje sankcjami największą od czterech lat liczbę osób i podmiotów. Ogółem liczy 218 wpisów, z czego 48 z nich dotyczy osób fizycznych, a 170 — podmiotów [gospodarczych]”.
Objęte sankcjami znalazły się również podmioty zarejestrowane w państwach trzecich, które „wspierają rosyjski kompleks wojskowo-przemysłowy w wojnie napastniczej przeciwko Ukrainie” poprzez handel towarami i technologią podwójnego zastosowania. Wymieniono w tym przypadku następujące państwa trzecie: Chiny, w tym Hongkong, Indie, Kazachstan, Kirgistan, Turcja i Zjednoczone Emiraty Arabskie.
Skupiając się na wątku chińskim, w Decyzji Rady (WPZiB) 2026/1849 z dnia 23 lipca 2026 r. w sprawie zmiany decyzji 2014/512/WPZiB dotyczącej środków ograniczających w związku z działaniami Rosji destabilizującymi sytuację na Ukrainie wskazano 10 podmiotów z Chińskiej Republiki Ludowej oraz 4 z Hongkongu, łącznie 14 pozycji. Są to następujące przedsiębiorstwa podane w kolejności numerycznej pozycji na liście załącznika do decyzji:
1. Pixel Devices Limited (poz. 925; Hongkong);
2. Xiefeng (HK) Int’l Electronics Ltd. (poz. 931; Hongkong);
3. Corp-Link International Forwarding Ltd. (poz. 932; Hongkong);
4. KCONE International Trade Ltd. (poz. 936; Hongkong);
5. Dalian Unimatic Trading Co. Ltd. (poz. 933, ChRL);
6. Shenzhen Yilian Technology Development Co. Ltd (poz. 935, ChRL);
7. Guangzhou Feiren Logistics Co. Ltd. (poz. 938; ChRL);
8. Chongqing Giaero Electrical Co. Ltd (poz. 946; ChRL);
9. AAA China Limited (poz. 950; ChRL);
10. Shenzhen Wanma International Freight Forwarding Co., Ltd. (poz. 951; ChRL);
11. Luoyang Shennai Import & Export Trading Co., Ltd. (poz. 954; ChRL);
12. Suzhou Goodwill Machinery Equipment Co. Ltd. (poz. 955; ChRL);
13. Dalian Unitech Trading Co. Ltd. (poz. 957; ChRL);
14. Yiwu Weishuo Import and Export Co., Ltd. (poz. 961, ChRL).
Załącznik nie podaje dokładnie, czym powyższe podmioty się zajmują w ramach swojej działalności, jednakże zgodnie z komunikatem opublikowanym przez Komisję Europejską wynika, że powyższe podmioty – jak już zostało to wspomniane – pomagają Rosji omijać nałożone przez UE ograniczenia w zakresie eksportu, szczególnie w zakresie mikroelektroniki, obrabiarek sterowanych numerycznie (CNC) i urządzeń do przetwarzania półprzewodników.
24.07. Chiny dodają 14 europejskich przedsiębiorstw do listy podmiotów objętych kontrolą eksportu
W odpowiedzi na objęcie przez Unię Europejską kolejnych chińskich spółek sankcjami Chińska Republika Ludowa postanowiła odpłacić się w podobnym zakresie. Dzień po ogłoszeniu 21. pakietu, tj. 24 lipca 2026 roku, Ministerstwo Handlu ChRL ogłosiło rozszerzenie swojej listy podmiotów objętych kontrolą eksportu o 14 podmiotów pochodzących z krajów Unii Europejskiej.
Zgodnie z punktem pierwszym komunikatu nr 30 z 2026 roku „eksporterom zabrania się eksportowania towarów podwójnego zastosowania do wyżej wymienionych 14 podmiotów, a zagranicznym organizacjom i osobom zabrania się przekazywania lub dostarczania wyżej wymienionym 14 podmiotom towarów podwójnego zastosowania pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej; wszelkie trwające działania w tym zakresie muszą zostać natychmiast przerwane”. Do komunikatu został dodany załącznik zestawiający wszystkie firmy europejskiej objęte powyższymi ograniczeniami.
Są to następujące podmioty:
1. Lafert SpA (Włochy);
2. Garnet S.r.l. (Włochy);
3. Sindlhauser Materials GmbH (Niemcy);
4. Rheinmetall AG (Niemcy);
5. Antraco Chemie-Handelsgesellschaft mbH (Niemcy);
6. InPACT (Francja);
7. III-V Lab (Francja);
8. UAS Cavok (Francja);
9. Vigo Photonics SA (Polska);
10. Politechnika Wrocławska (Polska);
11. IHC Merwede Holding BV (Holandia);
12. Tatra Trucks (Czechy);
13. Opticoelectron Group JSC (Bułgaria);
14. Ekspla UAB (Litwa).
Tak więc zgodnie z powyższymi informacjami podmioty z takich państw członkowskich UE jak Włochy, Niemcy, Francja, Polska Holandia, Czechy, Bułgaria oraz Litwa trafiły na tzw. „czarną listę” kontroli eksportu. W największym stopniu chińskie ograniczenia w tym zakresie odczuwalne są dla Niemiec oraz Francji (po 3 podmioty), a zaraz potem dla Włoch i Polski (po 2 podmioty). Paradoksalnie, Holandia, Czechy i Litwa (po 1 podmiocie), które posiadają o wiele więcej zatargów z Chinami kontynentalnymi, zostały potraktowane łagodniej niż wcześniej wymienione państwa, co może wskazywać na bardziej przemysłowy charakter odwetu niż polityczny.
Rzecznik chińskiego resortu handlu w taki sposób argumentował podjęcie decyzji o rozszerzeniu „czarnej listy”: „Aby chronić bezpieczeństwo narodowe i interesy narodowe oraz wypełnić zobowiązania międzynarodowe, takie jak nierozprzestrzenianie broni, w odpowiedzi na rażące działania UE, zgodnie z odpowiednimi przepisami ustawy o kontroli eksportu Chińskiej Republiki Ludowej oraz rozporządzeniami Chińskiej Republiki Ludowej w sprawie kontroli eksportu towarów podwójnego zastosowania, Chiny zdecydowały o dodaniu 14 podmiotów z UE [...] zakazując eksporterom eksportu towarów podwójnego zastosowania do tych podmiotów oraz zabraniając zagranicznym organizacjom i osobom przekazywania lub dostarczania tym podmiotom towarów podwójnego zastosowania pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej”. Czyli de facto powtórzył zapis z komunikatu nr 30.
Do ciekawych wniosków, analizując tę sprawę, doszła analityczka Paulina Uznańska z Ośrodka Studiów Wschodnich im. Marka Karpia. Mianowicie jej zdaniem po pierwsze może to stanowić „kolejny element działań chińskich, które mogą utrudnić modernizację sił zbrojnych państw NATO”, i po drugie „ruch Pekinu ma osłabić w UE wolę polityczną przyjęcia nowych narzędzi ochrony wspólnego rynku” – w skrócie należy odczytywać powyższe, że celem ChRL jest osłabienie technologicznego zaplecza UE oraz zaburzenie poczucia jedności krajów członkowskich Unii.
